Doctor Who serime kaldığım yerden devam ediyorum. Kahvem hazır, arkama iyice yaslandım ve keşke bir tane bende de olsaydı diye iç geçirip durdum ve yazıma başlamaya hazırım. Doctor Who serisinin bir önceki makalesi olan “Doğum Sancıları” isimli yazımı da okumanızı tavsiye ederim. Hadi başlayalım, bekle bizi TARDIS…

TARDIS – Time And Relative Dimension In Space

TARDIS bir uzay aracı ya da modeli değildir. Tüm kabiliyetlerinin arasından bir araç olma özelliğini alır ve bu şekilde yorumlarsak bizi asla affetmez. Doğru duydunuz affetmez; çünkü üstün mühendislik harikası bir kişinin elinden çıkma bir şey değildir, canlıdır. Etten kemikten olmayan ama bilinci ve ruhu olan bir canlı olarak tarif edebiliriz sanırım. Matt Smith ona sexy derdi mesela 🙂 . Neyse başlar başlamaz konuyu saptırmayalım. Zaman lordları tarafından yaratılmıştır. Tıpkı canlılar gibi onlarda yetiştirilirler. 6. sezon “The Doctor’s Wife” bölümünde bir insan olarak da karşımıza çıkmıştır. Doctor’u biraz mahcup etmiştir, İdris ablamız 🙂 .

Adını açılımının baş harflerinden almıştır; Time And Relative Dimension In Space. Türkçesi de Uzaydaki zaman ve izafi boyut’tur. TARDIS’in bir çok özelliği olduğundan bahsetmiştim. Birazdan bunlardan sırayla bahsedeceğim ancak neden bir polis kulübesi şeklinde olduğunu anlatayım. Normalde bulunduğu ortama ayak uydurabilen bir mekanizmaya sahiptir. Buna bukalemun devresi deniyor. 1963 yılında çıkan “An Unearthly Child” isimli ilk bölümde, Doctor, Susan ve Barbara ve Ian taş devrine bir yolculuğa çıkarlar. Bu zorunlu bir yolculuk olmuştu ancak buraya indiklerinde Susan, TARDIS’in değişmediğini görür ve şaşırır. Tam bu noktada bozulan bukalemun devresini Doctor düzeltmez ve bundan sonra TARDIS büyük, mavi bir polis kulübesi formunda kalarak evrenin ve zamanın her yerinde bulunur.

İçi dışından daha büyük

Zaman ve mekan kavramları dizide oldukça yoğun işleniyor, yoğun ve alışılagelmişin dışında. Dışarıdan normal bir polis kulübesi gibi görünen TARDIS, içerisinde tam olarak bilemediğimiz bir alan içeriyor. Öyle ki içerisinde kütüphane, havuz, odalar ve bir çok koridor mevcut. Bunlara ek olarak yeni odalar eklenebilir, değiştirilebilir ya da eksiltilebilir.

tardis içi dışından büyükHarry Potter serisinde Hermione’nin çantası, kullandıkları çadır ve “Fantastik canavarlar nelerdir nerede bulunurlar?” isimli filmde kullanılan bavuldaki boyut farklılıklarına Doctor Who’nun ilham verdiğini söylesem sanırım pek karşı çıkan olmaz. Öyle ki “TARDIS” kelimesi artık içi dışından büyük görünen herhangi bir şeyin adı olmuş.

Uzay ve zaman makinesidir

İster şehirler arası, ister yıldızlar arası seyahat yapabilir. Bakkala bile gidebilir yani onun için mesafelerin bir önemi yoktur. Öyle ki evrenin sınırlarına bile gitmişliği vardır. Belirli mesafeler arası ne kadar uzak olursa olsun yolculuk algılayabildiğimiz bir şey; ancak TARDIS buna ek olarak zamanda da yolculuk yapabiliyor. Zamanın başlangıcından, sonuna kadar… Ne yazık ki zaman hakkında bildiklerimiz o kadar kısıtlı ki dizideki zaman kavramlarını çoğu zaman anlamıyoruz.

tardisle yolculuk
Elbette suyla çalışmıyor bu. Bu denli uzun mesafeler ve zaman yolculukları için bir nevi güneş enerjisi kullanıyor. Merkezinde zamansal anlamda dondurulan bir güneşin yarattığı enerji var. Bazı durumlarda gereken yüksek güç ihtiyacı için Doctor’un bir kaç güneşi yok ettiğini biliyoruz.

İniş ve kalkışlarda TARDIS güçlü bir ses çıkarır. Bu sesi çıkarmasının sebebi Doctor’un el frenini açık bırakmasıdır. Aşağıda bu sesi dinleyebilirsiniz, sizin için ekledim. Doctor’un TARDIS’i çok iyi kullanmadığını düşünebiliriz ancak bu şekilde kullanmaktan zevk aldığını gördüğümüzden bu konuda yorum yapamıyorum. Normal şartlarda TARDIS altı kişi tarafından kullanılır ama Doctor kaç tane zaman lordunu cebinden çıkarır bu ayrı bir konu.

İletişim sorunlarını çözer

Yüzlerce ırk ve canlı tek bir dilde konuşmuyorlar elbette. Hatta aynı canlılar farklı zamanlarda farklı şekilde anlaştıklarından bir uzay ya da zaman yolculuğunda TARDIS aradaki tüm bu engellere köprüler inşa ediyor. Her yazıyı ve dili herkesin anlayacağı şekilde çeviriyor. İstisnai durumlar olduğu da doğrudur. Odanızda bir gece bir TARDIS belirirse eğer korkmayın kapıyı çalın konuşun. 🙂 .

Değişir, Evrimleşir

Yukarıda TARDIS’in yapılmadığından, yetiştirildiğinden bahsetmiştik. kendi içerisinde farklı bir sistemi bulunduğunu ve içerisinde farklı değişimler gerçekleştirdiğinden bahsetmiştik. Benzer bir durum dış yapısı için de geçerli. Doctor rejenerasyon geçirdiğinde TARDIS de belli bir değişim geçirir. İç döşemeler filan değişir işte… Bazen de dış görünüşü değişir. Biraz daha büyük ya da biraz daha genişler. Bunun belli bir sisteme göre olduğunu düşünmüyorum ve yanlış hatırlamıyorsam bundan dizi de hiç bahsedilmedi ancak görsel olarak bize sunuldu. İdris ablaya el sallayın 😀

tardis degisimi
Sadece dizi hayatında bir terim olarak kalmayıp gerçek hayatta da anlamlı bir hale gelmiştir TARDIS. Mesela 1984 yılında keşfedilen bir asteroide TARDIS adı verildi. Yukarıda bahsettiğim gibi “TARDIS” kelimesi artık içi dışından büyük görünen herhangi bir şeyin adı olmuş durumda. #003b6f numara renk kodu artık TARDIS mavisi adını aldı. Dünyanın her yerinde TARDIS adında kafeler, oteller ve farklı konseptlerde yapılar bulunuyor. Aynı zamanda tıpkı Star Wars evreninde olduğu gibi Doctor Who ve TARDIS ürünleri tüm dünyada satış halinde. Doctor Who bize sadece bir dizi değil, çok geniş bir evren veriyor.

Çok kez rüyamda bir TARDIS ile zaman yolculuğu yapmışlığım vardır. Bunu dizinin üzerimizde bıraktığı güzel etkiye veriyorum. Sonuçta şu an yapamadığımız şeyler imkansız hayaller değil, yapmamızı sağlayacak sebeplerdir. İnsan doğası gereği her şeyi yapmak ister. Bir gün uzay ve zaman yolculuğu yapacağımıza da eminim. Bunu göremeyeceğimden de eminim; ancak bir gün zaman da yolculuk olursa kim bilir, belki gelecekten gelecek bir misafirim olur. Buradan gelecekteki bilim adamlarına sesleniyorum: gelecekseniz TARDIS formuyla gelin de şaşırma ya da açıklama ile zaman kaybı yaşamayalım 🙂 . Umarım yazımı beğenmişsinizdir. Bir sonra ki hafta, Doctor Who yazı dizime yeni bir yazıyla devam edeceğim. Yakın bir süreçteyse adım adım TARDIS maketi yapacağız. Haberdar olmak için mail adresini bırakabilirsin.